PrEP — Pre-Exposure Prophylaxis, ya'ni ta'sirgacha profilaktika. Bu — HIV yuqmaslik uchun har kuni ichiladigan dori. Virus bilan kontakt bo'lishdan oldin muhofaza yaratadi.
Agar to'g'ri ichilsa — PrEP HIV yuqish xavfini 99% gacha kamaytiradi.
99%
jinsiy yo'l orqali yuqishdan himoya
74%
igna orqali yuqishdan himoya
1 dona
tabletka — kuniga bir marta
7 kun
to'liq himoya uchun kerak bo'lgan vaqt
01 — Kim uchun
PrEP kimga kerak?
PrEP faqat "xavfli" odamlar uchun emas. U xavfni kamaytirmoqchi bo'lgan har qanday kishi uchun.
PrEP tavsiya etiladi
01
HIV bilan yashovchi sherigi bor
Sherigi ARVT ichsa ham, qo'shimcha himoya uchun PrEP qo'llaniladi. Ikki qatlam muhofaza.
02
Muntazam test topshirmaydigan sherik bilan
Sherigining HIV statusi noma'lum bo'lsa va tekshirilmagan bo'lsa.
03
Bir nechta sherik
Ko'p sherikli munosabatlarda xavf oshadi — PrEP bu xavfni keskin kamaytiradi.
04
Igna ishlatuvchilar
Umumiy igna yoki shprits ishlatish xavfi bo'lsa — PrEP muhofaza qiladi.
02 — Qanday ishlaydi
PrEP qanday mexanizm bilan ishlaydi?
PrEP tarkibidagi dorilar (odatda tenofovir + emtricitabine) qon va to'qimalarida to'planadi. HIV kirsa — virus ko'payolmaydi, chunki zarur ferment bloklanadi.
Muhim: PrEP HIV ni "o'ldirmaydi" — u virusning CD4 hujayraga kirib, ko'payishini to'xtatadi. Shuning uchun doimiy ichish shart.
PrEP
- →Oldindan boshlanadi
- →Har kuni ichiladi
- →Uzoq muddatli himoya
- →Profilaktika uchun
PEP
- →Ta'sirgacha 72 soat ichida
- →28 kun ichiladi
- →Favqulodda holat uchun
- →Profilaktika emas, favqulodda
PEP: agar kontakt bo'lsa va PrEP bo'lmasa — 72 soat ichida shifokorga boring. PEP — oxirgi himoya chorasi.
03 — Qanday boshlash
PrEP boshlash uchun nima qilish kerak?
1
HIV testini topshiring
PrEP faqat HIV manfiy odamlarga beriladi. Avval test topshirish shart.
2
Buyrak va jigar tahlili
PrEP dorilar buyrakka ta'sir qilishi mumkin — shifokor tekshirib ko'radi.
3
Retsept oling
Gepatit B/C testi ham kerak bo'lishi mumkin. Shifokor barcha tahlillarni baholaydi.
4
Har 3 oyda nazorat
HIV testi, buyrak tahlili — PrEP davomida doimiy monitoring kerak.
O'zbekistonda: SPID markazlari va ba'zi klinikalar PrEP bilan maslahat beradi. Murojaat uchun: 1003 (bepul, anonim).
04 — Noto'g'ri tushunchalar
PrEP haqida miflar
Mif: "PrEP ichsam, prezervativ kerak emas."
— PrEP faqat HIV dan himoya qiladi. Boshqa YTS (sifilis, gonoreya, gepatit) dan himoyalamaydi. Prezervativ bilan birga ishlatish eng yaxshi.
— PrEP faqat HIV dan himoya qiladi. Boshqa YTS (sifilis, gonoreya, gepatit) dan himoyalamaydi. Prezervativ bilan birga ishlatish eng yaxshi.
Mif: "PrEP juda zararli."
— Tadqiqotlar PrEP ni xavfsiz deb tasdiqlagan. Dastlabki haftalarda ko'ngil aynishi bo'lishi mumkin — keyin o'tadi.
— Tadqiqotlar PrEP ni xavfsiz deb tasdiqlagan. Dastlabki haftalarda ko'ngil aynishi bo'lishi mumkin — keyin o'tadi.
Mif: "PrEP faqat erkaklar uchun."
— Yo'q. PrEP ayollar, erkaklar, transgender odamlar uchun — hammaga teng ishlaydi.
— Yo'q. PrEP ayollar, erkaklar, transgender odamlar uchun — hammaga teng ishlaydi.
Ulashing