Asoslar · HIV

HIV nima?

21 Aprel 20266 daqiqaVizual maqola

HIV — Human Immunodeficiency Virus, o'zbekcha: odam immuniteti tanqisligi virusi. Yoki qisqacha — OIV.

U organizmning himoya tizimini asta-sekin zaiflashtiradi. Lekin bu — hayot tugadi degani emas. Bugun siz virusni ko'rasiz va u nima qilishini kuzatasiz.

01 — Hajmi

HIV qanchalik kichik?

HIV ko'zga ko'rinmaydi. Uni oddiy mikroskop ham ko'ra olmaydi — faqat elektron mikroskop. Solishtiraylik:

Hajm solishtirmasi (nisbiy)

70,000 nm
Odam
sochi
7,000 nm
Qizil qon
hujayra
120 nm
HIV
virusi
2 nm
DNK
zanjiri

HIV — soch kengligi bilan solishtirsak, 583 barobarga kichik.

02 — Tuzilishi

HIV ichida nima bor?

HIV oddiy ko'rinsa ham, har bir qismi aniq vazifa bajaradi. 3D modelni ko'ring:

HIV virus — 3D model (aylanmoqda)

Lipid qobiq
Tashqi parda — hujayra membranasidan o'g'irlangan
gp120 oqsili
CD4 hujayraga yopishuvchi "kalit" — asosiy qurol
Kapsid
Ichki himoya qobiq — genetik materialini saqlaydi
RNK
Virusning "ko'rsatmalar kitobi" — ko'payish uchun zarur

03 — Hayot sikli

HIV qonga kirib nima qiladi?

HIV CD4 hujayralariga hujum qiladi. CD4 — organizmning asosiy himoyachilari. Har bosqichni bosib, animatsiyani kuzating:

Bosqichni tanlang

↓ Bosqich tanlang
Quyidagi bosqichlardan birini bosing.
ARVT shu siklni to'xtatadi. Har bir dori turi hayot siklining boshqa bosqichini bloklaydi — shuning uchun kombinatsiya ichiladi.

04 — Muhim

HIV qanday yuqadi — va yuqmaydi

Ko'pchilik zararsiz holatlardan qo'rqadi, haqiqiy xavfni esa bilmaydi.

Yuqish yo'llari

⚠ Yuqishi mumkin
  • Himoyalanmagan jinsiy aloqa
  • Umumiy igna yoki shprits
  • Ona sutidan bolaga
  • Homiladorlik — ARVT bo'lmasa
✓ Hech qachon yuqmaydi
  • Quchoqlash, o'pish, qo'l berishish
  • Birgalikda ovqatlanish, idish
  • Hojatxona, havuz, hammom
  • Havo, suv, chivin, hasharot
  • Ter, ko'z yoshi, so'lak
U=U qoidasi: ARVT bilan viral yuklanma aniqlanmaydigan bo'lsa — virus boshqalarga yuqtira olmaydi. Bu WHO tomonidan 2019 yilda tasdiqlangan.

05 — Farqi

HIV va AIDS — bu bir narsa emas

Ko'pchilik bu ikki so'zni bir xil deb o'ylaydi. Lekin katta farq bor.

HIV
Virus — diagnoz. Hayot davom etadi.
AIDS
CD4 < 200 yoki og'ir kasallik. ARVT bilan kelmaydi.
ARVT
Kuniga 1 tabletka — AIDSga yo'l qo'ymaydi.
U=U
Aniqlanmaydi = Yuqtirmaydi.
ARVT bilan boshlagan odamlar 70–80 yoshgacha yashaydi — xuddi sog'lom odamdek.

Ulashing

Bu ma'lumot kimgadir kerakdir

HIV haqida noto'g'ri ma'lumot juda ko'p. Shu maqolani birovga yuborsangiz — balki uning hayotini o'zgartirarsiz.

Keyingi maqola
ARVT dorilar qanday ishlaydi?
O'qish →
Bu maqola umumiy ma'lumot uchun. Manba: WHO, UNAIDS, CDC.
Dori va davolash masalasida shifokor bilan maslahatlashing. — hiv.hikmatillo.uz · 2026
// KEYINGI QADAM
Xavf darajangizni bilib oling
8 savol · 3 daqiqa · anonim · bepul
⚡ Xavf kalkulyatorini ochish →
// O'QISHNI DAVOM ETTIRING
Asoslar
HIV qanday yuqadi?
Ilm
CD4 va Viral Yuk nima?
Ilm
U=U nima degani?
1003 — Bepul yordam