Huquq va jamiyat · Stigma

Stigma va diskriminatsiya

17 May 20266 daqiqaIjtimoiy maqola

HIV stigmasi — virusdan ham ko'proq zarar keltiradi. U odamlarni test topshirishdan, dori olishdan, yordam so'rashdan to'sadi. Stigma — sog'liqqa to'siq.

60%
HIV bilan yashovchilar stigma tufayli dori ichishni kechiktirgan
40%
tibbiy yordamdan voz kechgan — oshkor bo'lishdan qo'rqib
0
ARVT ichadigan — U=U — yuqtirish xavfi

01 — Kelib chiqishi

Stigma qanday paydo bo'ldi?

1980-yillarda HIV ilk aniqlanganda dori yo'q edi, kasallik haqida bilim oz edi. O'sha davrning qo'rquvi va noto'g'ri ma'lumotlari hali ham jamiyatda yashamoqda.

Bugun haqiqat: ARVT bilan HIV — boshqariladigan surunkali kasallik. Diabet yoki bosim kabi. Stigmaning ilmiy asosi yo'q.

02 — To'g'ri va noto'g'ri

Nima deyish mumkin, nima emas

✗ Yomon so'zlar
  • "AIDS li odam"
  • "Kasal", "bemorni"
  • "Yaqinlashma, yuqadi"
  • "O'zi aybdor"
  • "U boshqalarga yuqtiradi"
✓ To'g'ri munosabat
  • "HIV bilan yashovchi odam"
  • Oddiy muloqot —握手, quchoq
  • "ARVT ichadi — xavfsiz"
  • Maxfiyligini hurmat qilish
  • Savol bermaslik — o'zi aytishini kutish

03 — Agar siz HIV bilan yashayotgan bo'lsangiz

Stigmaga qarshilik

Siz aybdor emassiz. HIV — biologik virus. Uni olish yoki olmaslik ko'pincha vaziyatga bog'liq. Vijdon azobi — sog'liqqa zarar.
Aytish majburiyatingiz yo'q. Kim bilishi kerak va kim bilmasligi — sizning qaroringiz. Maxfiylik — huquqingiz.
Qo'llab-quvvatlash mavjud. O'zbekistonda SPID markazlari psixolog xizmati ko'rsatadi. 1003 ga qo'ng'iroq qiling.

"HIV bilan yashayman — bu mening shaxsiyatimning bir qismi emas, faqat sog'liq holatim."

— HIV bilan yashovchi, Toshkent

04 — Jamiyat uchun

Yaqiningiz HIV bilan yashaса

Eng muhimi — oddiy bo'lish. Munosabat o'zgartirmang. Qo'lingizni uzatishdan, birgalikda ovqatlanishdan, quchoqlashdan qo'rqmang — HIV shu yo'llar bilan yuqmaydi.

Eng yaxshi qo'llab-quvvatlash: "Men sening yoningdaman" — va bu gapni amalda ko'rsatish.

Ulashing

Stigmani yo'q qilishga yordam bering

Keyingi maqola
Odamlarga aytishim kerakmi?
O'qish →
Manba: UNAIDS, WHO, CDC. Psixologik yordam: 1003 (bepul, anonim).
hiv.hikmatillo.uz · 2026
// KEYINGI QADAM
Xavf darajangizni bilib oling
8 savol · 3 daqiqa · anonim · bepul
⚡ Xavf kalkulyatorini ochish →
// O'QISHNI DAVOM ETTIRING
Huquq
HIV bilan yashash — huquqlarim
Hayot
Odamlarga aytishim kerakmi?
Ruhiy sog'liq
Diagnoz olgandan keyin
1003 — Bepul yordam