Huquq va jamiyat · Stigma

Stigma va diskriminatsiya

17 May 20266 daqiqaIjtimoiy maqola

OIV stigmasi — virusdan ham ko'proq zarar keltiradi. U insonlarni test topshirishdan, dori olishdan, mutaxassisga murojaat qilishdan to'sadi. Stigma — sog'lom hayotga asosiy to'siq.

60%

OIV bilan yashovchilar stigma tufayli dori boshlashni kechiktirgan

40%

tibbiy yordamdan voz kechgan — oshkor bo'lishdan qo'rqib

ARV qabul qiladigan — A=U — yuqtirish xavfi nol

01 — Kelib chiqishi

Stigma qanday paydo bo'ldi?

1980-yillarda OIV ilk aniqlanganda samarali dori yo'q edi, holat haqida ilmiy bilim yetarli bo'lmagan. O'sha davrning asossiz qo'rquvlari va noto'g'ri tushunchalari hali ham jamiyatda uchrab turibdi.

Bugun haqiqat: ARV bilan OIV — to'liq boshqariladigan surunkali holat. Diabet yoki qon bosimi kabi. Stigma va kamsitishning hech qanday ilmiy asosi yo'q.

02 — To'g'ri va noto'g'ri

Nima deyish mumkin, nima noo'rin

✗ Noo'rin va kamsituvchi so'zlar

✗"OITSga chalingan", "SPIDchi"
✗"Kasal", "bemor" tamg'asi
✗"Yaqinlashma, yuqadi"
✗"O'zi aybdor"
✗"U boshqalarga yuqtiradi"

✓ Hurmatli va to'g'ri munosabat

✓"OIV bilan yashovchi inson"
✓Samimiy muloqot — qo'l berib ko'rishish, bag'riga bosish
✓"ARV qabul qiladi — to'liq xavfsiz (A=U)"
✓Maxfiylikni qat'iy hurmat qilish
✓Keraksiz savollar bermaslik — o'zi xohlaganda tinglash

03 — Agar siz OIV bilan yashayotgan bo'lsangiz

Stigmaga qarshilik

Siz aybdor emassiz. OIV — oddiy biologik virus. Uni yuqtirish yoki yuqtirmaslik ko'pincha murakkab vaziyatlar taqozosi. O'zingizni ayblash — ruhiyat va sog'likka zarar.

Aytish majburiyatingiz yo'q. Kim bilishi kerak va kim bilmasligi — mutlaqo sizning shaxsiy qaroringiz. Maxfiylik — sizning qonuniy huquqingiz.

Qo'llab-quvvatlash mavjud. O'zbekistonda OITSga qarshi kurash markazlarida bepul va anonim psixolog xizmatlari mavjud. 1003 ishonch telefoniga qo'ng'iroq qiling.

"OIV bilan yashayman — bu mening butun shaxsiyatim emas, balki shunchaki nazoratdagi salomatlik holatim."

— OIV bilan yashovchi qadrdonimiz, Toshkent

04 — Jamiyat uchun

Yaqiningiz OIV bilan yashasa

Eng muhimi — samimiy va mehrli bo'lish. Munosabatingizni o'zgartirmang. Qo'l berib ko'rishishdan, bir dasturxonda taomlanishdan, bag'ringizga bosishdan aslo cho'chimang — OIV maishiy muloqotda aslo yuqmaydi.

Eng yaxshi qo'llab-quvvatlash: "Men doimo sening yoningdaman" — va bu mehrni so'zda ham, amalda ham his qildirish.

Ulashing