HIV statusingizni oshkor qilish (disclosure) — faqat sizning qaroringiz. Kim bilishi, kim bilmasligi, qachon va qanday aytish — hammasini siz hal qilasiz.
Asosiy qoida: Siz hech kimga HIV statusingizni aytishga majbur emassiz. Bu — maxfiylik huquqingiz.
01 — Kim bilishi kerak?
Turli vaziyatlar
⚠ MUHIM — AYTISH KERAK
Jinsiy sherik
Agar U=U darajasida bo'lmasangiz — jinsiy sherikka aytish axloqiy majburiyat. U=U bo'lsangiz ham aytish to'g'ri qaror — bu ishonch asosi.
⚠ TIBBIY ZARURAT
Davolovchi shifokor
Shifokor ARVT bilan o'zaro ta'sir qiluvchi dori buyurmasligi uchun bilishi shart. Maxfiylik kafolatlangan — shifokor aytolmaydi.
○ SIZNING TANLOVINGIZ
Oila a'zolari
Aytish yoki aytmaslik — faqat sizga bog'liq. Ko'pchilik eng yaqin kishilarini bildirishni afzal ko'radi, lekin majburiyat yo'q.
○ SIZNING TANLOVINGIZ
Do'stlar
Yaqin do'stga aytish qo'llab-quvvatlash berishi mumkin. Lekin qaysi do'st bilishi kerak — faqat siz bilasiz.
— AYTISH SHART EMAS
Ish joyida
Ish beruvchiga, hamkasblarga aytish shart emas. HIV asosida ishdan bo'shatish qonunbuzarlik.
— AYTISH SHART EMAS
Keng tanishlar, qo'shnilar
Ular bilmasligi ham mumkin. Aytmaslik — yolg'on emas, bu shaxsiy hayotingiz.
02 — Qanday aytish
Aytishga qaror qilsangiz
1
Qulay vaqt va joy tanlang
Ikkovingiz tinch, dam olgan payt. Ommaviy joy emas — xususiy muhit.
2
Asosiy faktlarni tayyorlang
HIV nima, ARVT nima, U=U nima — oddiy so'zlar bilan tushuntiring. Ilmiy asosni bilsangiz, qo'rquv kamayadi.
3
To'g'ridan-to'g'ri ayting
"Senga muhim narsa aytmoqchiman. Menda HIV bor. ARVT ichaman va U=U darajasidaman." — sodda va aniq.
4
Savollarga vaqt bering
Reaksiya turli bo'lishi mumkin. Darhol javob kutmang — ularga o'ylab ko'rish vaqti bering.
Agar noxush reaksiya bo'lsa: bu sizning aybingiz emas. Stigma — ularning muammosi. Psixolog bilan gaplashish yordam beradi. 1003.
03 — O'zni himoya qilish
Aytishdan oldin o'ylab ko'ring
Ushbu kishi xabarni qanday qabul qiladi? Ishonchli odamlarga aytish — qo'llab-quvvatlash beradi. Ishonchsizlarga — stress.
Siz emotsional tayyor misiz? Qaror qilmay turib tayyorgarlik ko'rish mumkin — psixolog yoki maslahatchi bilan gaplashish.
Aytgandan keyin: ular maxfiyligingizni hurmat qilishlarini so'rang. Sizdan ruxsatsiz boshqalarga aytmasliklari kerak.
Ulashing