АРВ-терапияны бастағандар көбінесе алғашқы апталарда кейбір өзгерістерді сезінеді. Олардың көпшілігі — қалыпты және уақытша бейімделу белгілері. Бірақ қандай жағдайларды дәрігерге айту керектігін білу маңызды.
Негізгі қағида: Жанама әсерлер көбінесе 2–4 апта ішінде өздігінен азаяды. Дәріні өз бетіңізше тоқтатпаңыз — бұл вирустың төзімділігіне (резистенттілікке) әкелуі мүмкін.
01 — Қалыпты бейімделу белгілері
Шыдауға болады — бұл өтіп кетеді
ҚАЛЫПТЫЖүрек айну, тәбеттің төмендеуі
Алғашқы 1–2 апта. Тамақпен бірге қабылдаса айтарлықтай жеңілдейді. Көбінесе өздігінен өтіп кетеді.
→ Тамақпен бірге қабылдаңыз, шағын порциямен ішіңіз
ҚАЛЫПТЫӘлсіздік, ұйқышылдық
Алғашқы апталар. Кейбір дәрілер түс көруді күшейтуі мүмкін — кешке қабылдаса өтеді.
→ Кешке ұйықтар алдында қабылдаңыз
ҚАЛЫПТЫБас ауруы
Алғашқы күндер. Таза суды көп ішіңіз, күнде көп болмаңыз.
→ Суды көбірек ішіңіз, 1–2 апта күтіңіз
ҚАЛЫПТЫІшек қызметінің өзгеруі
Кейбір АРВ топтарына тән. Көбінесе 2–4 апта ішінде қалпына келеді.
→ Сұйықтықты көп ішіңіз, дәрігерге айтып қойыңыз
ҚАЛЫПТЫАнық, жарқын түс көру
Кейбір құрамдағы дәрілерге тән — әдетте 2–4 апта жалғасады, кейін толық басылады.
→ Кешке ұйықтардан 2 сағат бұрын қабылдаңыз
02 — Дәрігерге айту керек
Бұлар өздігінен өтпейді
ДӘРІГЕРГЕ АЙТЫҢЫЗТері бөрткені, қышыну
Кейбір дәрілер аллергиялық реакция беруі мүмкін. Кең таралса немесе күшейсе, дереу жүгініңіз.
→ Дәрі ауыстырылуы мүмкін
ДӘРІГЕРГЕ АЙТЫҢЫЗБауыр тұсындағы ыңғайсыздық, көздің сарғаюы
Бауыр көрсеткіштері өзгеруі мүмкін. Әр 3–6 айда талдау тапсырып тұрылады — аралықта белгілер пайда болса, дереу жүгініңіз.
→ Қан талдауы қажет болады
ДӘРІГЕРГЕ АЙТЫҢЫЗҚол-аяқтың ұюы, ашуы
Перифериялық нейропатия — кейбір ескі АРВ дәрілеріне тән. Заманауи дәрілер бұл жанама әсерді жойған.
→ Дәрі ауыстырылады
ДӘРІГЕРГЕ АЙТЫҢЫЗСалмақтың өзгеруі (айқын)
Алғашында салмақтың аздап өзгеруі қалыпты. Бірақ күрт көтерілуі немесе түсуі — дәрігерге көрсетіңіз.
→ Бақылау талдауы жүргізіледі
03 — Дереу жүгіну
Бұл белгілер байқалса — кідіртпеңіз
ДЕРЕУТыныс тарылуы, жүрек соғуының жиілеуі
Лактатты ацидоз — сирек, бірақ қауіпті жағдай. Шұғыл медициналық көмек қажет.
ДЕРЕУІш пен арқадағы ауру (күшті)
Панкреатит белгілері болуы мүмкін. Кешіктірмеңіз.
ДЕРЕУКүшті аллергиялық реакция — ісіну, тыныс алудың қиындауы
Абакавирге және кейбір өзге дәрілерге аса жоғары сезімталдық — өмірге қауіпті болуы мүмкін.
Маңызды: Бұл белгілер — дәріні өз бетіңізше тоқтатуға себеп емес. Алдымен дәрігерге қоңырау шалыңыз.
04 — Тәжірибелік кеңес
Жанама әсерлерді азайту шаралары
Тамақпен бірге қабылдаңыз. Көптеген дәрі тамақпен бірге қабылданғанда жүрек айну айтарлықтай азаяды. Дәрігеріңіз берген нұсқауларды қатаң сақтаңыз.
Бір уақытта қабылдаңыз. Күн сайын белгіленген сағатта қабылдау қандағы концентрацияны біркелкі ұстап тұрады және жанама әсерлерді минимумға түсіреді.
Бақылауларыңызды жазып отырыңыз. Өзіңіздегі өзгерістерді тіркеп отырыңыз — дәрігермен кездескенде бұл нақты ұсыныс беруге көмектеседі.
Ескерту: Заманауи АРВ препараттарының (бір таблеткалы режимдер) жанама әсерлері ең төмен деңгейде. Ескі буын дәрілерімен қиындық болса — дәрігер жаңа әрі ыңғайлы дәрі ұсынады.
Бөлісіңіз